Wakala wa Nishati Vijijini (REA) umeendelea kuwezesha waendelezaji wadogo wa miradi ya uzalishaji wa umeme unaotokana na maporomoko ya maji (Small Hydropower) katika mikoa ya Nyanda za Juu Kusini kwa kutoa fedha, msaada wa kitaalamu na mafunzo, hatua inayolenga kuongeza uzalishaji wa nishati nchini.
Uwekezaji huo mkubwa unatajwa kuwa si tu utasaidia kuongeza umeme katika Gridi ya Taifa, bali pia utafungua fursa za ajira, kuongeza mzunguko wa fedha, na kuchochea shughuli mbalimbali za kiuchumi kwenye jamii zinazozunguka miradi hiyo.
Akizungumza kwa niaba ya waendelezaji wadogo, Joseph Chome kutoka mradi wa Maporomoko ya Ruswisi, alisema REA imekuwa nguzo muhimu katika hatua za uanzishwaji wa miradi ikiwemo uandaaji wa upembuzi yakinifu (Feasibility Study) ambao unagharimu fedha nyingi.
Chome alipongeza mafunzo ya nadharia na vitendo yaliyotolewa na REA kwa kushirikiana na Ndaki ya Uhandisi na Teknolojia ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM) mjini Iringa, akibainisha kuwa yamewasaidia kupata uelewa mpana wa kitaalamu tofauti na awali ambapo wengi walikuwa wakifanya kazi kwa kubahatisha.
Katika hatua nyingine, waendelezaji hao walipata nafasi ya kutembelea mradi kufua umeme wa maporomoko ya maji wa Maguta uliopo katika kata ya Maguta, wilayani Kilolo na unamilikiwa na kampuni ya Lung’ali Natural Resource Ltd; chini ya Kanisa Katoliki Jimbo la Iringa na umefikia asilimia 95 ya utekelezaji wake baada ya kuwezeshwa kwa zaidi ya shilingi bilioni 1 na REA.
Msimamizi wa mradi huo, Padri Lucian Mpoma, alishukuru Serikali kwa uwezeshaji huo na kueleza kuwa mradi huo utazalisha megawati 2.4 zitakazoingizwa kwenye gridi ya taifa kupitia Shirika la Umeme Tanzania (TANESCO).
"Maandalizi yalianza tangu mwaka 2010 kwa kutengeneza mpango wa biashara na kushirikisha wananchi. Hivi sasa miundombinu yote muhimu ikiwemo transfoma na njia za umeme imekamilika. Tunatarajia kuanza majaribio mwezi huu wa Septemba 2026, na uzinduzi rasmi utafanyika mwezi Oktoba," alisema Padri Mpoma.
Naye Kaimu Meneja wa Usaidizi wa Kiufundi kutoka REA, Mhandisi Emmanuel Yesaya, alisisitiza kuwa wakala huo utaendelea kutoa elimu, msaada wa kuandaa maandiko ya biashara, na tathmini ya mazingira kwa waendelezaji wa nishati jadidifu ikiwemo umeme wa maji na jua ili kuhakikisha miradi hiyo inatekelezwa kwa ufanisi mkubwa.
Serikali imefadhiri na kuwezesha miradi kadhaa maeneo ya Nyanda za Juu Kusini; ambapo REA ilitoa kati ya shilingi bilioni 5.4 kufadhili mradi wa Lupali uliopo mkoani Njombe, mradi unaoendeshwa na Shirika la Masista wa Convent ya Mtakatifu Gertrud Imiliwaha.
Mradi mwengine wa kufua umeme kwa njia ya maporomoko ya maji ni pamoja na mradi wa Mwenga Hydro, uliounganisha wateja takriban 8,000, huku ruzuku nyengine iliyotolewa na REA ikiongeza wateja 2,900.
- MWISHO –